Vlinders (De Vlinderstichting)

Verspreidingsonderzoek dag- en nachtvlinders

De Vlinderstichting verzamelt sinds het begin van haar bestaan waarnemingen van dag- en nachtvlinders met behulp van een grote schare vrijwilligers. Gedurende het hele jaar worden waarnemingen ingestuurd via formulieren op internet (www.vlindernet.nl/landkaartje), via standaard excel-bestanden, papieren formulieren of een telefonische meldingen (incidenteel). Jaarlijks genereren de vrijwilligers op deze manier ruim 100.000 waarnemingen van dagvlinders en nachtvlinders. In het topjaar 2003 werden zelfs 130.000 waarnemingen verzameld van alleen dagvlinders. De bestanden worden na binnenkomst verwerkt tot een standaard-format en gecheckt op zaken als vliegtijd, of de soort eerder is gezien op die locatie, aantallen, etc. Sinds 2005 wordt bij invoer via internet de vliegtijd zelf gecheckt op basis van de meest actuele weersvoorspellingen, die van invloed kunnen zijn op de kans dat een soort kan worden waargenomen. Bij waarnemingen met een hoge zeldzaamheidsgehalte of een afwijkende vliegtijd wordt een navraagformulier toegezonden aan de waarnemers. Bij de online-invoer wordt dit navraagformulier geheel gautomatiseerd afgehandeld en kunnen de waarnemers ook digitale bestanden (foto's) als documentatie meesturen.
Het landelijke verspreidingsonderzoek zal in 2006 een geheel vernieuwde atlas van de Nederlandse dagvlinders als resultaat hebben.

Waarnemingen van de macronachtvlinders worden in Nederland op landelijk niveau onderzocht door De Vlinderstichting en de Werkgroep Vlinderfaunistiek van EIS-Nederland. De databanken die zij beheren worden gevuld door incidentele waarnemingen en gebiedsinventarisaties door actieve leden.

Landelijk Meetnet Vlinders

In samenwerking met het CBS beheert De Vlinderstichting het Landelijk Meetnet Vlinders (sinds 1990). Met behulp van dit meetnet kan worden vastgesteld of een vlindersoort in Nederland vooruit of achteruit gaat. Daarom worden verspreid over het hele land routes uitgezet die overal op dezelfde manier worden geteld. Gedurende het hele seizoen wordt elke week genoteerd welke vlindersoorten er voorkomen en in welke aantallen. Bij soortgerichte routes wordt alleen in de vliegtijd van de betreffende soort een aantal bezoeken gebracht. Het meetnet bevat op dit moment ruim 1350 actieve plots.

Een teller telt tijdens zijn telronde alleen de vlinders in het schematisch weergegeven hok.
De data op de papieren formulieren wordt jaarlijks verwerkt en gevalideerd met behulp van bijvoorbeeld vliegtijdchecks, maximumaantallen en of de soort al eerder op die locatie is waargenomen. Sinds 2005 is er ook een online-module waarin de vrijwilligers de resultaten van hun route geautomatiseerd kunnen verwerken.

Landelijk Meetnet Libellen

In samenwerking met het CBS beheert De Vlinderstichting het Landelijk Meetnet Libellen (sinds 1998). Met behulp van dit meetnet kan worden vastgesteld of een libellensoort in Nederland vooruit of achteruit gaat. Daarom worden verspreid over het hele land routes uitgezet die overal op dezelfde manier worden geteld. Gedurende het hele seizoen worden elke 2 weken genoteerd welke soorten er voorkomen en in welke aantallen. Bij soortgerichte routes wordt alleen in de vliegtijd van de betreffende soort een aantal bezoeken gebracht. Het meetnet bevat op dit moment ruim 580 actieve plots.
De data wordt jaarlijks verwerkt en gevalideerd met behulp van bijvoorbeeld vliegtijdchecks, maximumaantallen en of de soort al eerder op die locatie is waargenomen. Sinds 2005 is er ook een online-module waarin de vrijwilligers de resultaten van hun route geautomatiseerd kunnen verwerken.